به اين كه ستمكارترين مردم آنهائى هستند كه عالم شده‌اند و بوسائل كتب و تبليغات خوب و بد دانسته‌اند ولى از علم خود رو گردان هستند و كار خود را فراموش ميكنند و بقدرى منحرف و بدانديش ميشوند كه حرف حساب بخرجشان نميرود و در نتيجه دلپوشيده و گوش سنگينند . در نقل سخن مفسّرين ص 522 از امام فخر نقل كرديم كه اوّل آيه دليل است بر اختيار انسان در خير و شرّ چون گفته شده است : آنكه آيات را شنيد و رو گردان شد ستمكارتر از او نيست و جمله هاى بعد دليل است كه مردم مجبور ببدكارى هستند چون گفته شده است : دلها را در پرده كرديم و گوشها را سنگين از فهم و دريافت سخن حق ، ليكن ما ميگوئيم : آيات قرآن جملگى يادآورى است و روشنى تاريكيهاى درونى آدمى و راهنمائى است بحقّ و حقيقت . و شايد جمله هاى اين آيه از اول تا آخر اشاره باشد به اين كه اگر به كسى حقايق گفته شد و او رو گرداند در نتيجه سختدل و گوشه گير مىشود و هرگز راه خود را نميتواند پيدا كند ، و البتّه در برابر اينجور آدم آنكس است كه از همه جا بى خبر است و سر خود گرفته ، و بهر كارى دست مىزند آنچه ميتواند مىكند معلوم استكه خواه و ناخواه سود يا زيان آن را ميبرد ، و همانطور كه آدمى در كارهاى زندگى به اندازه ى وسائل مادّى و معنوى بهره مند و محروم است در عالم ديگر هم به همين طور است كه آنچه داشته و استفاده كرده نتيجه ى آن را مىبيند و آنچه نداشته يا از دست داده زيانش را مىبيند ، و البتّه چه در اين عالم و چه بعالم ديگر آنكه از اوّل وسائل نداشته است رنجش كمتر است و آنكه داشته و از دست داده و به خود ستم كرده است سخت گرفتار مىباشد و معلوم است كه در اين آيه سخن از همين دسته ى آخر است ، 9 - آيت 58 « وَرَبُّكَ الْغَفُورُ » تا آخر شايد بفهماند نادرستى اين قضاوت مردم را كه اين دنيا دار مجازات است و هر كارى اثر وضعى دارد و هر كه آنچه بد و خوب كند مزد و سزاى خود را در همين دوران زندگى مىبيند . چون خداوند اصل وجود هستى و خير و رحمت است پس گرفتارى و نيستى و بدى وابسته است به اين كه مراتب وجودى چگونه برگزار شود و پايان كار بچه صورت درآيد ، و جمله ى « بَلْ لَهُمْ مَوْعِدٌ » شايد اشاره به همين انتظار